Oksitosin Challenge Test (OCT) Nedir? NST ile Farkları, Uygulama ve Sonuçlar
Oksitosin Challenge Testi (OCT) veya Kontraksiyon Stres Testi (CST), gebelikte bebeğin rahim kasılmalarına verdiği yanıtı değerlendirmek için yapılan bir testtir.
NST’ye göre daha kapsamlı bir testtir ve genellikle NST sonucunun yetersiz kaldığı veya yüksek riskli gebelik durumlarında tercih edilir.
OCT (Oksitosin Challenge Test) Neden Yapılır?
NST’nin yeterince net bilgi vermediği veya riskli gebelik şüphesinin devam ettiği durumlarda bebeğin plasenta aracılığıyla yeterince oksijen alıp almadığını anlamak için OCT uygulanır.
Başlıca yapılma nedenleri:
- NST’nin non-reaktif çıkması
- Fetal distres şüphesi
- Preeklampsi (gebelik zehirlenmesi)
- Diyabet, hipertansiyon gibi kronik hastalıklar
- Rahim içi gelişme geriliği (IUGR)
- Bebeğin oksijenlenme durumunun detaylı değerlendirilmesi gereken durumlar
NST ve OCT Arasındaki Farklar
| Özellik | NST (Nonstres Test) | OCT (Oksitosin Challenge Test) |
|---|---|---|
| Amaç | Bebeğin kalp atışlarını ve hareketlerini dinlenim halinde değerlendirir. | Bebeğin rahim kasılmalarına karşı kalp atış yanıtını ölçer. |
| Uygulama Zamanı | Gebeliğin 32. haftasından itibaren uygulanabilir. | NST yeterli değilse, genelde 34. haftadan sonra uygulanır. |
| Uygulama Şekli | Anne karnına iki prob bağlanır, kasılma başlatılmaz. | Oksitosin verilir veya meme stimülasyonu ile kasılmalar başlatılır. |
| Bilgi Düzeyi | Temel bilgi sağlar, tarama testidir. | Daha detaylı ve tanısal bilgi verir. |
| Risk Durumu | Tamamen risksizdir. | Oksitosinle kasılma tetiklendiği için dikkatli uygulanmalıdır. |
OCT Nasıl Uygulanır?
- Anne adayı sırtüstü veya yan pozisyonda yatırılır.
- NST’de olduğu gibi karnına iki prob yerleştirilir:
- Bebeğin kalp atışlarını ölçmek için
- Rahim kasılmalarını takip etmek için
- Anneye düşük dozda oksitosin serumu verilir veya meme başı uyarımı ile kasılmalar başlatılır.
- Yaklaşık 30 dakika boyunca bebeğin kalp atışları ve kasılmalara tepkisi takip edilir.
- Sonuçlar NST trasesine benzer bir grafik üzerinde değerlendirilir.
OCT Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
OCT sonucunda bebeğin rahim kasılmalarına verdiği tepki analiz edilir.
- Negatif OCT (Normal Sonuç):
- Kasılmalardan sonra bebeğin kalp atışlarında yavaşlama görülmez.
- Bebeğin oksijenlenmesi normaldir.
- İleri incelemeye gerek yoktur.
- Pozitif OCT (Riskli Sonuç):
- Kasılmalar sırasında bebeğin kalp atışları yavaşlar.
- Fetal distres şüphesi vardır.
- İleri tetkikler veya acil doğum planlaması gerekebilir.
- Şüpheli / Equivocal OCT:
- Sonuçlar net değildir, genellikle test tekrarlanır veya biyofizik profil ile desteklenir.
OCT Ne Zaman Tercih Edilmez?
Bazı durumlarda OCT uygulanması önerilmez:
- Erken doğum riski
- Rahim yırtılması (uterin rüptür) öyküsü
- Çoğul gebeliklerde komplikasyon riski
- Plasenta previa gibi kanamalı gebelikler
Bu gibi durumlarda biyofizik profil (BPP) veya fetal doppler ultrasonu tercih edilir.
NST ve OCT Arasında Klinik Tercih
- NST: İlk basamak testtir. Basit, güvenli, risksizdir.
- OCT: NST yetersiz kaldığında veya daha ileri değerlendirme gerektiğinde uygulanır.
- NST ile bebeğin genel durumu değerlendirilirken, OCT bebeğin doğum sırasında rahim kasılmalarına dayanıp dayanamayacağını anlamada kritik rol oynar.
Sonuç
Oksitosin Challenge Testi (OCT), NST’nin yeterli olmadığı durumlarda bebeğin oksijenlenme durumunu ve doğuma hazır olup olmadığını değerlendiren önemli bir testtir.
NST ve OCT birlikte kullanıldığında, gebelikte bebeğin iyilik hali daha doğru bir şekilde belirlenir.